حکیمه فرزند امام جواد علیه السلام و سمانه مغربیه است. برادر بزرگ وی امام هادی (ع) و شوهرش یکی از نوادگان امام سجاد (ع) است. حکیمه خاتون یکی از زنان مهم و محترم در بین شیعیان است. تاریخ دقیق ولادت او مشخص نیست و گفته می شود در فاصله سال های ۲۱۳ ـ ۲۱۹ قمری متولد شده است. حکیمه خاتون در سال ۲۷۴ قمری از دنیا رفته و در سامرا و در کنار برادرش امام هادی، برادر زاده اش امام حسن عسکری و مادر امام زمان نرجس خاتون به خاک سپرده شده است.
حکیمه خاتون دوران زندگی امام جواد، امام هادی، امام عسکری و امام عصر علیهم السلام را درک کرده است. حکیمه خاتون اولین کسی است که حضرت مهدی را پس از ولادت دیده است. زمانی که موقع تولد امام مهدی می رسد امام حسن عسکری از عمه بزرگوارشان – حکیمه خاتون- درخواست می کنند که به نرجس کمک کند. بنابراین حکیمه خاتون تنها کسی بوده که لحظه تولد امام مهدی در کنار نرجس بوده است.
